ANKARA / TEKHA
Ticaret Bakanlığı, tüketicileri yanıltan, bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar eden ile haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara karşı yeni tedbirleri hayata geçiriyor. 1 Temmuz 2026 tarihinde 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Düzenleme kapsamındaki yeni kurallar detaylarıyla açıklandı.
Hedefli Reklam Ve Tüketici Bilgilendirmesi
Tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarına ilişkin düzenlemeler yapıldı. Buna göre reklam verenler, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay ulaşılabilir bilgileri tüketiciye sunmaları şartıyla bu tür reklam uygulamalarını gerçekleştirebiliyor.
Çocuklara Profilleme Yasağı Ve Influencer Paylaşımları
Yeni yönetmelikle çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklandı. Sosyal medya etkileyicileri (influencer) tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda; herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde “reklam” veya “tanıtım” ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi.
İndirimli Satış Ve Yasa Dışı Şans Oyunları
Tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan şartlı satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi oluyor. İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son ten gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabiliyor. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınıyor. Ayrıca falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek, yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına dâhil edildi.
Şikâyet Süreleri Ve Yapay Zekâ Kullanımı
Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürüldü. Bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanıyor.
Reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu kılındı. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklandı.
Çevresel Beyanlar Ve Takviye Edici Gıdalar
Çevresel beyan içeren reklamlarda “çevre dostu” gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Çevresel beyanların, mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların; yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgeler ile ispatlanması gerekiyor.
Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılması yasaklandı. Bu ürünlerin, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamı yapılabiliyor.
Unvan Kullanımı Ve Tüketici Değerlendirmeleri
Ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı şekilde kullanılamayacağına ilişkin hüküm Yönetmeliğe eklendi.
Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamıyor. Ayrıca değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayımlanması durumunda, bu değerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolaylıkla ulaşılabilir şekilde yer verilmesi zorunlu kılındı. Ticaret Bakanlığı, 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek olan bu yeni düzenlemelerle tüketici haklarının korunması, piyasa şeffaflığının artırılması ve aldatıcı ticari uygulamalarla mücadelesini sürdürüyor.
News
